Νέα στοιχεία από γεωλόγους του Virginia Tech δείχνουν ότι οι ηφαιστειακές εκρήξεις που διέλυσαν τη στεριά και οξίνισαν τους ωκεανούς αφαίρεσαν επίσης το οξυγόνο από τα νερά τους.
Και, σε ένα απρόσμενο εύρημα, η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ότι η έλλειψη οξυγόνου άρχισε σχεδόν 8 εκατομμύρια χρόνια πριν από τη μαζική εξαφάνιση.
Θερμός πλανήτης, ψυχρή υπόθεση
Οι επιστήμονες συνδέουν εδώ και καιρό την εξαφάνιση στο τέλος της Τριαδικής περιόδου με τεράστιες ηφαιστειακές εκρήξεις που θέρμαναν τον πλανήτη και προκάλεσαν μια αλυσιδωτή σειρά περιβαλλοντικών αλλαγών.
Σε ένα θερμότερο κλίμα, τα πετρώματα διασπώνται ταχύτερα και απελευθερώνουν θρεπτικά συστατικά που αυξάνουν την οξύτητα των ωκεανών.
Το θερμότερο θαλασσινό νερό συγκρατεί επίσης λιγότερο οξυγόνο, δημιουργώντας νεκρές ζώνες.
Περισσότερη οξύτητα και λιγότερο οξυγόνο είναι «κάτι σαν διπλό χτύπημα», είπε ο γεωχημικός Ben Gill. «Δεν θα ήταν ένα πολύ ευχάριστο μέρος για να βρίσκεται κανείς».
Μέχρι τώρα, τα στοιχεία για εκτεταμένη αποξυγόνωση των θαλασσών προέρχονταν από μια περιορισμένη γεωγραφική περιοχή, αφήνοντας ερωτήματα σχετικά με το πότε και πού ξεκίνησε.
Επιπλέον, υπήρχε ένα είδος μυστηρίου που συνδεόταν με πρόσφατες μελέτες οι οποίες υποδείκνυαν ότι η περιβαλλοντική υποβάθμιση ίσως είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι πιστευόταν προηγουμένως.
«Είναι μια ανεξιχνίαστη υπόθεση ηλικίας 200 εκατομμυρίων ετών», είπε η Kayla McCabe, πρώην μεταπτυχιακή φοιτήτρια γεωεπιστημών και πρώτη συγγραφέας της μελέτης.
(Μέλη ερευνητικής ομάδας πεδίου εξετάζουν μια έκθεση στρωμάτων πετρωμάτων στο Grotto Creek, στο Εθνικό Πάρκο Wrangell–St. Elias της Αλάσκας, το 2019. Πηγή: Ben Gill)
Συμβουλευόμενοι τον αρχαίο ωκεανό
Για να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα, τα μέλη της ομάδας του Virginia Tech στράφηκαν στο αρχείο των πετρωμάτων.
Το 2017, το 2019 και το 2022 ταξίδεψαν στο Grotto Creek, στο Εθνικό Πάρκο Wrangell–St. Elias στην Αλάσκα, μια απομακρυσμένη τοποθεσία προσβάσιμη μόνο με μικρά αεροσκάφη.
Εκεί, συνέκριναν στρώματα ιζηματογενών πετρωμάτων που είχαν αποτεθεί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εξαφάνιση.
Τα στρώματα των πετρωμάτων διατηρούν ένα αρχείο των παλαιότερων συνθηκών των ωκεανών, σαν σελίδες ενός βιβλίου.
Ανατρέχοντας πίσω στον χρόνο, αποκαλύφθηκε ότι τα επίπεδα οξυγόνου στους ρηχούς ωκεανούς άρχισαν να μειώνονται περίπου 8 εκατομμύρια χρόνια πριν από τη μαζική εξαφάνιση στο τέλος της Τριαδικής περιόδου.
Αυτή η πρώιμη απώλεια οξυγόνου πιθανότατα άσκησε πίεση στα θαλάσσια οικοσυστήματα πολύ πριν από το κύριο γεγονός της εξαφάνισης.
Αργότερα τα πράγματα χειροτέρεψαν. Οι γεωχημικές αναλύσεις δείχνουν ότι η απώλεια οξυγόνου εντάθηκε κατά τη διάρκεια της ίδιας της εξαφάνισης και έγινε σημαντικός παράγοντας απώλειας ειδών.
Αλλά τι προκάλεσε αυτή την αποκαλυπτική εισαγωγή;
«Υπάρχουν ενδείξεις για μια άλλη ηφαιστειακή επαρχία που χρονικά συμπίπτει περίπου με αυτό το διάστημα», είπε ο Gill. «Αλλά βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή της προσπάθειας να κατανοήσουμε τι συνέβη».
Οι επιστήμονες μπορεί να μη γνωρίζουν ακόμη την αιτία, αλλά γνωρίζουν πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα.
Κάτι που σημαίνει ότι έχουμε έναν πρόχειρο οδηγό για το μέλλον, καθώς οι ωκεανοί μας υφίστανται ξανά οξίνιση και αποξυγόνωση - συμπεριλαμβανομένου του Κόλπου Τσέζαπικ.
«Η Γη έχει πραγματοποιήσει αυτό το πείραμα στο παρελθόν. Έχουμε στοιχεία ότι το κλίμα θερμαίνεται και στη συνέχεια ακολουθούν όλες αυτές οι άλλες δευτερογενείς επιπτώσεις», είπε ο Gill. «Μας δίνει μια κάποια εικόνα για το τι μπορούμε να περιμένουμε ότι θα συμβεί».
(Η μελέτη τους δημοσιεύθηκε στο Nature Communications Earth & Environment)
www.worldenergynews.gr
